تهران - شهرک غرب بلوار فرحزادی-روبروی اریکه ایرانیان- قبل از خروجی اتوبان نیایش-ساختمان زرین2- پلاک53
دکتر هلن جوانمرد / دندانپزشکی اطفال / پوسیدگی دندان کودکان
مدت زمان مطالعه ۱۴ دقیقه

پوسیدگی دندان کودکان

پوسیدگی دندان کودکان، بیشترین علت مراجعه والدین برای مراجعه به دندانپزشکی اطفال است. رویش دندان های شیری از سن 6 ماهگی آغاز می گردد و در سن 7 سالگی به مرور زمان شروع به افتادن می کنند و دندان های دائمی جای دندان های شیری را می گیرند. در صورتی که مراقبت های لازم برای دندان ها انجام نشود، دندان های کودکان دچار پوسیدگی می شوند و می توانند تاثیرات مخربی را از خود به جای بگذارند. دندان هایی که دچار پوسیدگی می شوند، منجر به درد ومشکلات بسیاری می شوند و لازم است تا هر چه سریع تراقدامات درمانی لحاظ شود.

پوسیدگی دندن کودکان چیست؟

بسیاری از کودکان در سنین کم دچار پوسیدگی های دندان های شیری می شوند و این مشکل یکی از مشکلات رایج در میان کودکان است که با نام علمی Early Childhood Caries (پوسیدگی دندان های شیری) شناخته می شود. رفع پوسیدگی دندان در کودکان اهمیت بالایی دارد زیرا احساس درد موجب مشکلات تغذیه و ظاهر نازیبا برای کودک می شود و بر رشد او نیز تاثیرگذار است.

به دلیل این که مشکل پوسیدگی در سنین خیلی کم کودک آغاز می شود، درمان آن هم برای کودک، هم برای والدین و هم برای بهترین دندان پزشک کار دشواری می باشد. به همین دلیل بهتر است با در نظر گرفتن برخی نکات ساده از بروز مشکلات ناشی از رفع و درمان پوسیدگی جلوگیری کرد. متاسفانه پوسیدگی زودرس در کودمان در دسته بیماری های عفونی و شایع است که  بیشتر کودکان را به خود درگیر کرده است.

بهترین دندانپزشک اطفال به والدین توصیه می کنند که جلسات ویزیت برای بررسی وضعیت دندان های کودک خود را با شروع رویش دندان های شیری آغاز کنند ویزیت های منظم نزد دندانپزشک اطفال می توانند تا حد قابل توجهی قبل از پوسیدگی دندان های کودک  از بروز آن جلوگیری می کند. در صورتی که بهداشت دهان و دندان کودکان رعایت نشود، مواد قندی سبب تغذیه  باکتری های پوسیدگی زا می شوند، همین باکتری ها سبب تولید اسیدی می گردند که می توانند پوسیدگی را سبب شوند.

در مورد پوسیدگی دندان کودکان

پوسیدگی دندان های شیری کودکان

دلایل پوسیدگی زودرس دندان های کودکان

پوسیدگی یک بیماری است که عوامل مختلفی در ایجاد آن دخیل هستند و نمی توان ایجاد آن را تنها به یک عامل مرتبط دانست. در ادامه به بررسی علت های پوسیدگی دندان های کودکان اشاره خواهیم کرد:

تغذیه

یکی ازمهم ترین علت های پوسیدگی دندان ها، تغذیه کودک است و این که فرزندان تان در طول روز چه چیزی می خورد، اهمیت بسیاری دارد. مواد غذایی ناسالم مانند انواع نوشابه ها، انواع نوشیدنی های گازدار، شیرینی جات و تنقلات غیر مغذی مثل انواع چیپس و پفک از مواد غذایی پوسیدگی زا محسوب می شوند. جالب است بدانید که تکرار و دفعات مصرف این مواد اهمیت بسیار زیادی دارد. هر چه تعداد دفعات مصرف این مواد کمتر باشد، امکان پوسیدگی کمتر می شود. برای مثال: اگر فرزند شما در طول روز 1 بار و به میزان زیاد شکلات مصرف کند، کمتر پوسیدگی ایجاد می شود تا آن که برای مثال 4 بار در روز و فقط یک عدد شکلات مصرف کند.

عدم رعایت بهداشت

مسئله دیگر رعایت بهداشت دهان کودک است. پدر و مادر باید به بهداشت دهان کودک رسیدگی کنند. مهارت حرکتی در کودکان معمولاً تکامل نیافته دارند و نمی توانند به تنهایی و به درستی مسواک بزنند. بنابراین توصیه می شود که اگر فرزند شما هم از آن دسته کودکانی است که اصرار دارد حتماً خودش مسواک بزند راه حل آن ساده است: می توانید این امکان را برای او فراهم کنید تا یک بار خودش مسواک زدن را انجام دهد و سپس شما مسواک زدن او را تکمیل نمایید. در سنین بالاتر، یعنی بعد از هفت تا هشت سالگی، والدین باید صرفاً بر روی مسواک زدن فرزندشان نظارت داشته باشند زیرا در این سن مهارت های حرکتی کودک افزایش یافته است.

عدم استفاده از نخ دندان

گاهی پیش می آید که پدر و مادر این سوال را مطرح چرا با وجود مسواک زدن دندان های کودک پوسیده شده است؟ مسئله مهم دیگری که علاوه بر مسواک مطرح می شود، مسئله استفاده از نخ دندان است. از سن سه سالگی فاصله بین دندان ها کم می شود و این فواصل با مسواک تمیز نمی شود. مواد غذایی در این فواصل قرار می گیرند و چون مسواک نمی تواند این فواصل را از جرم ها پاک کند، والدین باید حتماً برای کودک نخ دندان بکشند.

شیرخوردن شبانه کودک

گاهی نیز پوسیدگی ها و خرابی هایی که در سنین پایین در دندان کودک به وجود می آید، مربوط به دوران نوزادی است؛ یعنی در دوران نوزادی، زمانی که تازه دندان های شیری رویش کرده اند، کودک شبانه شیر می خورد و این شیر، که عامل پوسیدگی دندان است، در اطراف دندان ها جمع می شود و چون میزان ترشح بزاق در هنگام شب کمتر است، شیر تا صبح در اطراف دندان ها باقی می ماند و ایجاد پوسیدگی های وسیع می کند. به همین دلیل باید به محض رویش اولین دندان شیری کودک، دندان ها با یک قطعه گاز استریل مرطوب پاک شوند تا از پوسیده شدن آن ها جلوگیری شود.

انتقال بزاق آلوده به دهان کودک

پوسیدگی یک بیماری مسری است. گاهی پیش می آید که بزاق دهان پدر و مادر به دهان نوزاد یا کودک انتقال پیدا می کند و در نتیجه باکتری ها از دهان آن ها به دهان کودک منتقل می شود. این باکتری ها عامل ایجاد پوسیدگی دندان کودکان می باشند.

عدم مراقبت در دوران بارداری

مادر باید حتماً در دوران بارداری به تغذیه خود و همچنین بهداشت و مراقبت دندان های خود رسیدگی کند تا جنین نیز آماده برخورداری از دندان های سالم شود.

 

پوسیدگی دندان های شیری چه تاثیری بر دندان های دائمی کودک دارد؟

سالم بودن دندان های شیری در سلامت دندان های دائمی نقش مهمی ایفا می کنند. اگر دندان شیری پوسیده و خراب شود، باعث بروز عفونت درعصب دندان و التهاب آن می شود و در نتیجه وضعیت لثه ها برای رشد دندان دائمی مناسب نخواهد بود.

تظاهرات پوسیدگی دندان کودکان

اولین علائم پوسیدگی، لکه های سفید رنگ هستند  که به  طور تیپیک در حاشیه لثه ای دندان  به خصوص  دندان های قدامی  فک بالا شکل می گیرند (White spots ) و با پیشرفت پوسیدگی، ضایعات به شکل حفرات به رنگ زرد روشن در می آیند که در  نهایت ،به حفرات قهوه ای تبدیل می شوند. اکثر اوقات روی سطح همین دندان ها با پلاک دندانی پوشیده شده است که با مسواک زدن برداشته می شود. در موارد پیشرفته (advanced) ضایعات تیره و حفره دار متعدد در دندان های قدامی و خلفی  دیده می شود  که ممکن است همراه آبسه و فیستول و نیز درد باشد.

بنابراین با دیدن اولین علائم، یعنی لکه های سفید رنگ، باید کودک به دندانپزشک اطفال ارجاع شود تا با درمان فلوراید موضعی سعی در توقف پیشرفت ضایعات شود. دندانپزشک اطفال در این موارد در رابطه با بهداشت دهان و نحوه تغذیه با والیدن کودک مشاوره انجام می دهند.

نکته قابل توجه این است که این نقاط سفید رنگ ممکن است در محیط مرطوب دهان دیده نشوند و تنها پس از خشک کردن دندان ها قابل تشخیص  باشند.

ترتیب درگیری پوسیدگی در دندان های شیری معمولا از دندان های قدامی بالا شروع شده، سپس دندان های آسیای شیری پایین و دندان های آسیا شیری بالا را در گیر می کند. اما حتی پوسیدگی یک دندان در دهان کودک به عنوان پوسیدگی زود هنگام  یا ECC مطرح است  و نیاز به پیگیری و ارجاع دارد.

در کودکان نیز مانند بزرگسالان وضعیت تغذیه ،سطح بهداشت دهان، مواجه با فلوراید، وضعیت بزاق و شرایطی  که باعث خشکی دهان می شوند، میزان بالای باکتری در دهان و داشتن تاریخچه خانوادگی  پوسیدگی و وجود دندان های پوسیده در خانواده، به خصوص مادر، عوامل ایجاد کننده پوسیدگی هستند.

یکی ازعلل افزایش ریسک پوسیدگی دندان در کودکان زیاد دیده می شود، خوردن غذاها و نوشیدنی های حاوی قند، 2 بار یا بیشتر بین وعده های غذایی است. هم چنین خوابیدن کودک با شیشه شیر یا سینه مادر نیز از جمله علل شایع پوسیدگی های زود هنگام دوران کودکی است.

بیماری های لثه درکودکان

آیا بیماری های لثه را می توان به عنوان عاملی در پوسیدگی دندان های کودکان شناخت؟

دندان های سالم نقش بسیار مهمی در سلامت جسم و روح کودکان دارند، اما هیچ کدام از کودکان و البته بزرگسالان از دندان های شان مراقبت نمی کنند. بسیاری از کودکان همواره از داشتن دندان های خراب و پوسیده عذاب می کشند، به مرور زمان و به دلیل عدم توجه والدین به درمان دندان های کودکان این پوسیدگی ها افزایش می یابند و سبب ظاهری بد و فرم بدن دندان ها می شوند. مهم ترین عامل در فرم بد و ظاهر بد دندان ها عدم توجه به بهداشت دهان ودندان است.

این نکته را نباید فراموش کرد که برای دندان های سالم و زیبا ،سلامت لثه ها امری مهم و حائز اهمیت است.

بیماری های لثه در کنار پوسیدگی دندان کودکان یکی از شایع ترین بیماری هایی است که کودکان از آن رنج می برند. دندانپزشک اطفال در غرب تهران همواره با کمک راهکار های جدید به دنبال درمان پوسیدگی های دندان و بیماری های لثه در کودکان و بزرگسالان می باشند.

امیر حسین

علل اصل بیماری های لثه

پلاک میکروبی از علل اصلی نمایان شدن بیماری های لثه است، در حقیقت یک لایه ای از بزاق دندان  به عنوان بستر پلاک های میکروبی است که میکروب ها، موا دغذایی و محصولات ناشی از واکنش میکروب ها و مواد غذایی و اسیدی که ایجاد می کنند باعث ایجاد بیماری های لثه و هم چنین پوسیدگی دندان کودکان می شود.

پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین بیماری های مزمنی است که انسان ها را در تمام نقاط دنیا مبتلا می کند و پنج برابر آسم شیوع دارد. شواهد موجود، نشان دهنده افزایش قابل توجه شیوع پوسیدگی در دنیا در سال های اخیر است و این طور به نظر می رسد که این بیماری به دلیل اثر فاکتورهای اجتماعی، رفتاری، فرهنگی، تغذیه ای و ریسک  فاکتور های بیولوژیکی که در شروع  و پیشرفت آن موثرند، هیچ گاه  ریشه کن نتمی شود.

یکی از دلایلی که  دندانپزشک اطفال به والدین مراجعات به دندانپزشکی را در سنین پایین توصیه می کنند این است که درمان پوسیدگی دندان کودکان بسیار پرهزینه است به طوری که ان را به چهارمین درمان پرهزینه در کشور های صنعتی بدل ساخته است و در کشور های کم در امد اگر درمانی در دسترس باشد، هزینه ان به تنهایی از کل بودجه مراقبت سلاکت یک کودک بیشتر است. عدم درمان پوسیدگی نیز عوارض بسیار به دنبال دارد و می تواند منجر به ایجاد درد، باکتریمی، از دست دادن زمان مدرسه و کار ،کاهش رشد و تکامل، اختلال در گفتار، اثر بر سلامت عمومی فرد، از دست دادن زود هنگام دندان ها و در نیتجه مشکل در جویدن و نیز از دست دادن اعتماد به نفس شود.

پلاک میکروبی

پلاک میکروبی همان رسوبات نرمی است که به صورت لایه ای به سطح دندان  و سایر  سطوح  سخت حفره  دهان  می چسبد  و در صورت  عدم رعایت  بهداشت ،بعد از یک تا دو روز قابل مشاهده خواهند بود. رنگ پلاک، سفید مایل به خاکستری یا زرد است. پلاک میکروبی به طور عمده، از میکروارگانیسم ها تشکیل شده است حرکات بافت ها  و مواد غذایی  روی دندان ها باعث برداشت مکانیکی پلاک در دو سوم بالایی دندان می شود و بنابراین در یک سوم لثه ای پلاک بیشتری تجمع می یابد.

پوسیدگی دندانها

دندان های پوسیده

بیماری های بافت نگهدارنده دندان (ژنژیویت و پریودنتیت)

ژنژیویت، یکی از بیماری هایی است که بافت لثه ای دندان را درگیر می کند و با قرمزی و حساسیت  لثه و یا خونریزی آن خود را  نشان می دهد. علل این بیماری می تواند تجمع  پلاک، تغییرات هورمونی و یا جسم  خارجی باشد و درمان معمولا بهداشت خوب و جرم گیری است. مزمن شدن ژنژیویت می تواند در گروهی از افراد به بیماری  پریودنتال منجر شود که در این حالت  لیگامان  های اطراف دندان تخریب شده، استخوان اطراف  تحلیل می رود و در نهایت، منجر به لقی دندان و از دست رفتن آن می شود.

در این مرحله درمان، علاوه بر بهداشت خوب، شامل درمان های  دندانپزشکی مانند: جرم گیری و تمیز  کردن اطراف ریشه دندان، درمان های جراحی مانند: حذف پاکت های  لثه ای و درمان دارویی است.

هیپرپلازی های لثه ای

هیپر پلازی های لثه ای نیز یکی دیگر از بیماری های بافت  های نگهدارنده دندان است که گاه می توانند در اثر بهداشت ضعیف ایجاد شوند. از عوامل دیگر آن دارو ها (متوتروکسات، سیکلوسپورین، مسدود کننده های کانال کلسیم و ضد تشنج)  بیماری ها هستند و برای رفع آن، بهداشت دهان، تغییر دارو و در نهایت، جراحی پیشنهاد می شود در حقیقت علل اصلی ایجاد کننده  پوسیدگی دندان در سطح فردی شامل وضعیت تغذیه به خصوص تکرار مصرف مواد قندی مواجهه کم با فلوراید، سطح پایین بهداشت دهان جریان کم بزاق میزان بالای باکتری در دهان و داشتن تاریخچه خانوادگی پوسیدگی دندان است.

فاکتورهای اجتماعی–اقتصادی  نیز اگر چه به طور مستقیم در روند پوسیدگی نقش ندارند، ولی اثر زمینه ای بر سلامت و بیماری و تغییراتی که فرد می تواند در شیوه زندگی خودش بدهد دارند. فقر، به طورغیر مستقیم  پوسیدگی دندان را افزایش می دهد  این که  آیا فرد می تواند مسواک، خمیر دندان، نخ دندان، شیرین کننده های مصنوعی و دهانشویه تهیه می کند یا خیر؟ می تواند تاثیر بسیاری بر روند پوسیدگی دندان داشته باشد.

مراجعه به دندانپزشک برای پوسیدگی دندان کودک

به طور کلی، توصیه دندانپزشکان بر این است که با رشد اولین دندان شیری، برای بررسی وضعیت دندان ها به دندانپزشکی مراجعه کنید تا با مشورت پزشک از بروز پوسیدگی های دندان کودک جلوگیری شود. در صورتی که هر گونه سیاهی و درد را در دندان های کودک مشاهده کردید و یا اگر به صورت اتفاقی به دندان کودک ضربه وارد شد، در اسرع وقت به دندانپزشک مراجعه کنید. قطعاً پوسیدگی مانند: سرماخوردگی به صورت خود به خودی درمان نمی شود و تاثیر بسیار زیادی در تغذیه، رشد کودک و حتی وضعیت ظاهری و اعتماد به نفس کودک دارد. در نتیجه مراقبت از دندان ها از وظایف پدر و مادرها محسوب می شود.

دکتر هلن جوانمرد متخصص دندانپزشک اطفال

تجهیزات بهترین دندانپزشک اطفال در تهران

مکانیسم ایجاد پوسیدگی دندان در کودکان

در روند ایجاد پوسیدگی، متابولیسم باکتری های موجود در پلاک میکروبی، منجر به تغییرات PH می شود. این امر منجر به برداشت و رسوب مجدد مواد معدنی در بافت های سخت دندانی می شود. تغییرات PH  ذکر شده، اگر در طول زمان  تکرار شوند، باعث فقدان مواد معدنی در سطح دندان و ایجاد حفرات  بسیار ریز در مینا شده و پوسیدگی خود را به صورت ضایعات سفید رنگ نشان می دهد بنابراین پوسیدگی دندان، روندی است که می تواند متوقف یا کنترل شود.

نحوه تشکیل پلاک میکروبی

نحوه تشکیل پلاک میکروبی به این صورت است که اگر سطح دندان را به طور کامل با کمک برس های دندانپزشکی ،دندانپزشک اطفال تمیز کند بعد از چند ثانیه لایه ای از بزاق روی سطح دندان را می پوشاند که این لایه بستر اصلی تشکیل پلاک دندانی می شود. میکروب هایی که به صورت طبیعی در حفره دندان ها قرار دارند بر این سطح قرار می گیرند و از مواد غذایی که به طور روزانه کودک مصرف می کند، به عنوان منبع اصلی تغذیه استفاده می کنند. در نتیجه این امر سبب ایجاد التهاب بر روی لثه و در آخر پوسیدگی دندان می شود. گاه یک نقص کوچک در لثه ها مشکلات بسیاری را ایجاد می کند، لازم است تا از ابتدا معاینات نزد دندانپزشکی کودکان انجام شود تا با دیدن کوچک ترین علائم پوسیدگی دندان و بیماری های مربوط به لثه اقدامات درمانی متناسب با آن صورت گیرد.

جلوگیری از پوسیدگی دندان کودکان

با رعایت موارد مذکور در جهت پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان می توان گامی بزرگ برداشت.

  1. مراجعه منظم به دندانپزشک اطفال
  2. رعایت بهداشت دهان و دندان
  3. سبک زندگی و مصرف مواد غذایی سالم
  4. فلوارید تراپی دندان به صورت هر 6 ماه یکبار با مشورت و مراجعه به دندانپزشکی اطفال
  5. استفاده از روش فیشورسیلانت و مسدود کردن شیار های بین دندانی به منظور جلوگیری از تجمع مواد غذایی و ایجاد حفرات دندان ها
  6. روکش کردن دندان های نا سالم

 

در پایان

باید گفت با مراقبت صحیح از دندان های شیری کودک و رسیدگی منظم به دندان ها از بروز خرابی و پوسیدگی دندان کودک جلوگیری کنید تا به این ترتیب دندان های دائمی کودک نیز از سلامت برخوردار باشد. رسیدگی به موقع به سلامت دندان ها و رفع پوسیدگی آن ها در بهبود تغذیه، رشد، سلامت و اعتماد به نفس کودک نقش بسیار مهمی ایفا می کند.

دندانپزشک اطفال - دکتر جوانمرد

دندانپزشک اطفال
دکتر هلن جوانمرد فارغ التحصيل سال ١٣٨٠ هستند .
در طي اين ١٦سال سرتيفيكيتهايي در زمينه زيبايي و ايمپلنت و ارتودنسي و اطفال گرفته اند.

برچسب ها:

اخرین دیدگاه ها

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

6 دیدگاه ها
  1. مریم

    دندونایی که پوسیده میشنو باید کامل کشید یا میشه درمانشون کرد؟ اگه شیری نباشه

    پاسخ
    • دکتر هلن جوانمرد

      دندانی که پوسیده شوند اولین اولویت درمان و نگهداشتن دندان است مگر این که آسیبی شدید به دندان وارد شده باشد. اما دندان های شیری را زودتر از دندان دائمی کشیده می شود چرا که ممکن است در صورت عدم کشیدن دندان شیری در آینده دچار آبسه شود.

      پاسخ
  2. شهلا

    قسمتی از دندونم شکسته و یکم درد میکنه این حتما نشانه پوسیدگی یا ممکن است دردش از ضربه باشه؟

    پاسخ
    • دکتر هلن جوانمرد

      باید معاینه شوید ممکن است مشکل ناشی از پوسیدگی، عفونت لثه یا ضربه شدید باشد.

      پاسخ
  3. زیبا

    سلام بهترین راه پیشگیری از پوسیدگی چی میتونه باشه که کمک کنه به بچه هامون خانم دکتر

    پاسخ
    • دکتر هلن جوانمرد

      مهم ترین روش تغذیه مناسب و رعایت بهداشت دهان و دندان می باشد.

      پاسخ
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × 3 =